بسم الله الرحمان الرحیم

 

گزارش سفر جامعۀ یاوری فرهنگی

 

به استان خراسان رضوی(ع) 23-26اردیبهشت 1393

 

 

همراهان سفر:

 

 

 

              خانم ها                                                                                 آقایان                      

 

 

      آزاده                  اخوان صراف                                            –  عبدالرضا                     ابراهیمی کچی

 

      آذین                 اخوان صراف                                            – سعید                          اخوان صراف

 

      نیره                   ادیب منش                                              – سیدحجت الحق            حسینی             

 

        مهین                 جام بُرصادقیان                                         – علی اصغر                   حیدری منفرد

 

        فاطمه فریبا         جلالی                                                    – عباس                                    حیدری منفرد

 

        سارا                   شیروانی                                                  – طه                            حیدری منفرد

 

        محبوبه               قندهاری                                                – بهیار                          سلیمانی

 

        شیما                  کابلی                                                     – محسن                       طایی

 

        زهرا                   گوهربار                                                   – منصور                        عباسی

 

        شیما                  مفید                                                       – داود                           گوهربار

 

        فاطمه                مرتضوی برازجانی                                     –  عبدالله                        مقدم

 

        حوریه                نوری منظر                                              – سیدمرتضی                  موسوی

 

        محبوبه               هشیوار                                                   – بهرام                          میرزا عابدینی

 

        طاهره                یاسی                                                     –  حسین                        نصراللهی کیا

 

                                                                            

 

 

 

 

 

پیش گفتار:

 

کاروان دانایی و آگاهی، خردورزی و فرزانگی با هزاران اشتیاق و شیدایی، عازم سفری از جنس سلوک معنوی و فرهنگی شده است. همراهان، یاوران قدیمی و صادق «جامعۀ یاوری فرهنگی» و مقصد ، دیار خراسان رضوی(ع) و شهرهای خوشاب، نیشابور، تربت حیدریه و فریمان است. ده روز پیش از سفر، برنامۀ جامع و دقیقی دریافت می­کنی که در نگاه نخست به مدیریّت اجرایی کارها و برنامه­ریزی حرفه­ای آن ایمان می­آوری و می­فهمی که کاری کارستان سامان پذیرفته است. در این راهنمای سفر ، برنامۀ پیش­بینی شده و نقشۀ راه را با تدبیر و هنرمندی تمام می­بینی که به حقیقت ذوق زده می­شوی. نکته­های ضروری سفر، بایدها و نشایست­های همراهی و همکاری به دقّت و درستی نوشته شده­اند و هر ضرورت، در نوع خود حکمتی است برای اثرگذاری بیشتر و ماندگاری بهتر.

 

احساس تو از آغاز، دریافت « برکت و رحمت الهی » است، دریافت سروری عارفانه و نشاطی عاشقانه است. اینجا،« خرد » در ساحت « عشق » دست ادب بر سینۀ ارادت می­گذارد و به ستایش همّت والای یاوران فرهنگی درود می­فرستد و آفرین می­خواند. اینجا و در این چنین فضایی است که « لیلای جانت » برینی می­شود و از هوای «آستان قدس» ، سرشار
می­شوی و با طهارت تمام ، پَر پروازت پُر می­شود از برای « خدا » ساختن و « انسان » را تکریم کردن. « دانایی » را حرمت گذاردن و « رنجی » را فرو کاستن. « مهری » را نثار کردن و « شادمانی » دلی را خریدن .اینجا همه چیز و همه چیز از « دل » مایه می­گیرد و بالنده می­شود و مبدا این میل، البتّه و به شرط پذیرش، فقط و فقط « خدا » است.

 

« فرهنگ فرزانگی » نخست و در آغاز خودت را فرهیخته می­کند و در سایه سار « خرد » و « ادب باطنی »­، « وارسته » می­شوی و این رهایی، طلیعۀ دلدادگی و شورانگیزی است. شوقمندی ،« جامعه » را به والایی می­کشاند و « یاوری » همراهی را با همکاری ، همدل می­کند و « فرهنگی » شدن­، پیش درآمدی بر انتشار فروغ دانایی و آگاهی است. بر ستیغ البرز فرزانگی، آشیان گرفتن است و در سپهر انسانی، اخلاق ورزیدن و بلند نگریستن بر جهان انسانی و انسان جهانی است.

 

« جامعۀ یاوری فرهنگی » اهتمامی بر « سازندگی » عُمرانی دارد و غیرتی بر « بالندگی » انسان فرهنگی و این دو جز با یاوری در جامعه ممکن نیست. پیشرفت معنایی و ایجاد آگاهی، دستاورد باهم بودن « فرهنگ انسانی » و « انسان فرهنگی » است. یاور راستین! اهتمام والای شما در اندیشه و کردار، زمینه ساز بالندگی معنوی « فرهنگ » و « انسان » است. وجود پر برکت شما ، نشانه­ای از رحمت خداست.

 

روز نخست :

 

ساعت ده صبح روز جمعه 26 اردیبهشت ماه 1393خ. یاوران « جامعۀ یاوری فرهنگی » در پایانۀ شمارۀ 4 فرودگاه مهرآباد تهران گرد هم می­آیند تا با پرواز شمارۀ ای.پی.609 خطّ هوایی « آسمان » در ساعت 11:00 به مقصد مشهد سفر کنند. با یک ساعت تاخیر، پرواز انجام می­شود و13:30 به فرودگاه مشهد می­رسیم. تا بارهای یاوران تحویل گرفته شود ، ساعت دوی بعد­از­ظهر شده است. در فرودگاه استقبال گرم و صمیمانۀ یاور قدیمی و هنرمند نامدار خراسانی ، استاد عثمان محمّد­پرست و نیز آقای محمد حسین علیزاده معاونت محترم اداره کل تجهیز و توسعه و نوسازی مدارس خراسان رضوی(ع) ، پذیرای وجود و حضور مهمانان فرهنگی است. خانم شیما شادمان از دانش­آموزان دیروز دبیرستان فدک قائن و دانشجوی امروزی رشتۀ مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور خراسان با خواندن زیباینوشتاری ادبی این چنین به یاوران خوش آمد گفت :

 

 

سلام ای نیک مردان خدایی                                                                                   عزیزانِ دیار آشنایی

 

وطن چشم انتظار آفتاب است                                                                                 امید یاری سبز بهار است

 

شما که جلوه­های پاک عشقید                                                                                    نکو مردان و سردار بهشتید

 

ز یاریّ شما دلشاد گشتیم                                                                                     به احسان شما آباد گشتیم

 

خدایا خیّرین را شاد گردان !                                                                                زمین از فیضشان آباد گردان!

 

 

سلامی دیگر، سلامی بر آن قدم­های مهربانی که در دستانش بذر عاطفه به همراه دارد و آن را در هر کجا که توان رویش هست می­افشاند…. درودی خالصانه و ارادتی خاضعانه محضر شما که مظهر مهرید و از تبار باران. فروغ مهرتان، روشنی بخش حریم مهرورزی و ریزش ابر کرامتتان، رویش زندگی است. شما برگزیدگانی هستید که درکلاس ایثار ، درس سخاوت می­دهید. شما نازنینانی که سعادتمندان دنیا و آخرتید. آفرین بر شما که با یاری سبزتان اندیشه­ها را بارور می­سازید. دستان گرمتان را می­فشاریم و حضور ارزشمندتان را به این شهر نورانی و مقدس، مشهد رضوی(ع) گرامی می­داریم. اهدافتان پایدار و گام­هایتان استوار باد.

 

پس از برنامۀ استقبال، یاوران برای صرف ناهار در ساعت 14:30 به رستوران پارس برده می­شوند. پذیرایی در جمع باصفای یاوران فرهنگی انجام می­شود و راهی مجتمع ورزشی، فرهنگی و رفاهی خانۀ معلّم استان خراسان رضوی (ع) می­شویم.

 

ساعت 15:30 به خانۀ معلّم رسیده و برای استراحت در اتاق­ها ساماندهی می­شویم. مدیریّت کارها و ساماندهی امور، بسیار منظّم و حساب شده است. تجربه­های مدیریّت اجرایی و ارزشمند جناب آقای اصغر حیدری منفرد در سفرهای یاوری و داخل و خارج کشور خیلی مفید و موثّر است. پس از استراحت عصرگاهی و در ساعت 17:30بر اساس اعلام و هماهنگی قبلی برای زیارت حضرت رضا(ع) راهی حرم مطهّر می­شویم. برنامۀ زیارت از 17:30 تا 20:30 تنظیم شده است.در صحن جمهوری حرم رضوی(ع) یکی از یاوران فرهنگی و عضو کارگروه آموزش و فرهنگ، در موضوع­های جغرافیای تاریخی مشهد و حرم، اعتبار امامت حضرت رضا(ع) در دوران خلافت عبّاسی و زمان شناسی نهضت ترجمه در جهان اسلام و سرانجام حدیث توحیدی سلسله­الذهب و کتاب عیون اخبار الرّضا(ع) سخن گفت.

 

قبر امام هشتمین، سلطان دین رضا(ع)                                                           از جان ببوس و بر در آن بارگاه باش

 

یاور هنرمند، جناب آقای طایی شمیرانی با صوتی خوش و صدایی نیکو به مناجات خوانی پرداخت و نوای توسّل در بارگاه رضوی(ع) طنین انداز شد. یاوران فرهنگی پس از نماز مغرب و عشاء، حرم مطهّر رضوی(ع) را به سوی « خانۀ فروغ محبّت­» برای برنامۀ دیدار ترک گفتند.

 

حدود ساعت 22:00 به « خانۀ فروغ محبّت » در شهرک الهیّه و انتهای بلوار صادقیّه می­رسیم. اینجا، خانۀ فرزندان
بی­سرپرست و یتیم است. همین جا زندگی می­کنند و نگهداری می­شوند. سرکار خانم غزاله لطفی و جناب آقای دکتر ظفری ، مدیران سخت کوش و بلند همّت خانه هستند. برنامه خیلی زود شروع می­شود و خانم شیما شادمان ، مجری برنامه است. با همان صدای خوش آهنگ نوشتاری ادبی می­خواند، زیبا و اثر گذار :

 

 

جز خدا کیست که در سایۀ مهرش باشیم                                               رحمت اوست که پیوسته پناه من و تواست

 

به نام آنکه هستی نام از او یافت                                                           فلک جنبش، زمین آرام از او یافت

 

سلام، سلامی به گرمی دست­های مهربانتان و آبی آسمانی دل­هایتان، سلامی به چشمان پاک و بی­­ریا وبی­تمنّایتان. مهربانی شما تا بی­نهایت و بالاترین آسمان­ها و عمیق­ترین اقیانوس­ها و پاک­ترین خوبی­هاست. هم اکنون برای تو
می­خوانم، برای تو که تمام آرزوهایت لبخند شیرین فرزندان کشورم بوده. تمام عشقت لحظۀ ورود به مدرسه­ای است که زیر و بم آن و خشت خشت آن لبریز از محبّت و مهربانی است. من مهربانی و صفا و اصولا عاشقی را در تو می­بینم.

 

می­دانم که می­دانی! آرزوهایم را می­دانی ،دعاهای شبانۀ من را می­دانی! تو فردایی روشن برای من آرزو داری؛ فردایی سبز، فردایی زیبا و پاک. من اشک شوقت را که لا به لای دستمال به بهانۀ گرد و غبار گم شده است، می­فهمم. من نوای قلبت را که از شدت شوق به بلندای صدای عشقت شده بود، می­شنوم. من نیز تو را می­دانم! نیّتت را می­دانم. تو فقط خیّر مدرسه ساز نیستی، تو معمار دوستی و محبّت هستی. تو سازندۀ بلندترین برج­های عاطفه هستی. تو مهربانی را می­شنوی و آن را ترجمه می­کنی. تو مترجم آیات عشقی و خود عاشقی.

 

می­دانم که نوشتۀ من را آن چنان که نیّت دارم می­خوانی ، من این چند خطّ را بر روی سجّادۀ عاطفه­ام نوشته­ام. من این چند خطّ را بعد از نجوای صبحگاهی با باد صبا نوشته­ام. می­دانم که فرق تملّق و قدردانی را می­دانی …

 

در این مراسم، تابلویی به رسم حق­شناسی و سپاس از خدمات فرهنگی و عمرانی جامعۀ یاوری فرهنگی به جناب آقای حسین نصر­اللهی­کیا اهداء شد. آقای نصر­الّلهی­کیا در سخنان خود، یادکردی از زنده یادان مجتبی کاشانی، نیکول فریدنی و جناب عثمان محمّد­پرست، بنیان­گذاران جامعۀ یاوری فرهنگی داشت و خاطرۀ آنان را زنده کرد. در ادامه جناب آقای اصغر حیدری منفرد نیز لوح سپاس دریافت کردند و سخنانی به سپاسمندی بیان داشتند. جناب عثمان محمّد­پرست هم دقایقی صحبت کردند و از روزهای آغازین پویش و بالندگی « جامعۀ یاوری فرهنگی » در خدمتگزاری به نیکوکاران، خاطره­ها تعریف کردند.

 

جناب دکتر لطفی، به اجرای قطعات موسیقی سنتّی ایرانی با همراهی و هنرمندی فرزندان خانۀ فروغ محبّت پرداختند و البتّه چه نیکو در دستگاه راست پنجگاه و دشتی و شور نوازندگی کردند. همنوازی نی و دف، بازگویی حدیث غربت و هجران آدمی در ناکجادآباد زمین است. در نی دمیدند و بر دف کوفتند تا جان خستۀ انسان معاصر، رمقی بگیرد و روح آزرده­اش سرزنده شود. هنرنمایی هنرمند ارجمند جناب طایی شمیرانی و آواز روح فزای و جان بخش ایشان، دم مسیحایی و صوت داوودی موسیقار کلام بود. حسن انتخاب اشعار زیبا و اجرای زیباتر آن سخنان موزون، وصف هنری است که باید از نزدیک دید و شنید تا مرغ جانت در حریم وصل در اهتزاز درآید و سبک و آرام، راهی بلندای آسمان شود.

 

بشنو از نی چون حکایت می­کند                                                                           و ز جدایی­ها شکایت می­کند

 

پس از نغمه خوانی و خنیاگری سماع عارفانه، دقایقی به بحث در چیستی و ضرورت موسیقی از نگاه دین، فلسفه، عرفان و هنر گذشت. بحث فنّی بود و کارشناسانه. قریحه­ورزی و ذوقمندی خوبی، شکل گرفت و دامن سخن فراتر رفت. کسی از یاوران فرهنگی حاضر، وقتی خواست و چنین سخن گفت:

 

« موسیقی، دارای دو ویژگی است. یکی فیزیک صوت و دیگری فیزیولوژی روان تنی است. از سویی با مولّفه­های فیزیکی صدا مانند شدّت، ارتفاع، طنین پیوستگی دارد و از سویی با دریافت­های روان شناختی ادارک و احساس ذهن آدمی. شاید از همین روی هست که پیانو و ویلون فیزیکی­تر و دف و نی، اصیل­تر و ذهنی­ترند. از پیامبران الهی، کسی چون داوود(ع) با صوت خوش و لحن نیکو برانگیخته می­شود تا زبور داوودی خویش را با مزامیر دل­نشین بخواند و با ندای فطرت هم آوا باشد. در کتاب عهد عتیق، غزل غزل­های سلیمان با نمودهای معنوی و نمادهای زیبا شناسانه، شاهکار موسیقی عرفانی در کلام و لحن است. در طبقه بندی علوم نیز حکیم فارابی در احصاء­العلوم خویش، آن را از زیر شاخه­های علم ریاضی می­داند. کتاب «الموسیقی الکبیر­» فارابی، شاهکار هنرمندانۀ فیلسوف بزرگ ایران زمین است. خاطرۀ معتبر حکیم فارابی و نوازندگی او در دربار آل حَمدان و چیره دستی­اش در گریاندن و خنداندن حاضران، خود گواه دیگری از ملازمت موسیقی و فلسفه در نزد ایشان بوده است. کتاب « الاغانی »اثر وزیر فاضل ابوالفرج اصفهانی، رسالۀ « القول علی جناس­اللّتی بالاربع » از حکیم خیّامی نیشابوری، رسالۀ « مخارج الحروف » از ابوعلی­سینا هر کدام گواه تازه­تر و محکم­تری بر همراهی موسیقی و حکمت بوده­اند. در روزگار ما کتاب­های «دیدگاه پنجم» از آقای اکبر ایرانی و « دیدگاه­های دینی و هنری موسیقی » از علّامه محمّد تقی جعفری تبریزی نگاه­های روشنگرانه­ای داشته و دارند. و در آخر اینکه مبنای درک طبیعی بشر دو مقولۀ نور و صوت است. صوت بر صفت «سمیع » بودن خداوند و نور بر صفت « بصیر » بودن حضرت حق دلالت دارند. از این رواست که حضرت ربّ جلیل را با نداء یا اسمع­السّامعین و یا ابصر­النّاظرین منادا قرار می­دهند و حتّی گفته شده است دعایی که با این دو عبارت و مضمون باشد به استجابت نزدیک است. «کلام » عبد با معبود در مناجات حضرت موسی به گزارش قرآن مجید آمده است.« کلّم الله موسی تکلیما…» و …

 

پس از شنیدن گفتارهای بالا، مراسم پذیرایی شام با سلیقه و مهربانی تمام برگزار می­شود. سرانجام فرزندان با صفای «خانۀ فروغ محبّت» هدایای بسیار ارزشمندی به مهمانان در لحظۀ خدا­حافظی تقدیم نمودند. یاوران فرهنگی با دنیایی از اخلاص و مهر به سوی خانۀ معلّم رهسپار شدند تا ساعاتی استراحت کنند و یاد و خاطرۀ «خانۀ فروغ محبّت» را برای همیشه زنده و ماندگار در ذهنشان پاسداری کنند. در پایان تعدادی از یاوران تعهداتی را برای فرزندان فروغ محبت تقبل فرمودند.

 

روز دوّم :

 

شنبه 27 اردیبهشت 1393خ. ساعت هفت صبح صبحانه صرف می­شود و یاوران فرهنگی کم کم آماده می­شوند تا بار سفر را بسته و حدود ساعت هشت صبح عازم شهر خوشاب سبزوار شوند. از خانۀ معلّم در مشهد تا آنجا سه ساعت راه در پیش رو است. در بین راه از شهرستان قدمگاه و شهر تاریخی نیشابور گذر می­کنیم. سیّد حجّت­الحق حسینی از نیشابوریانی است که همراه یاوران فرهنگی در این سفر است. او به دعوت جناب حیدری منفرد از پیشینۀ باستانی و پیش از اسلام نیشابور تا دوران بالندگی در فرهنگ وتمدّن اسلامی سخن می­گوید. ما را در طول تاریخ ایران و خراسان به سفر می­برد، از ساسانیان تا حملۀ بی­رحمانۀ قوم تاتار. از ضیافت دیدار جناب ابوعلی سینای دانشمند و ابوسعید ابوالخیر عارف تا زیارت حضرت جلال الدّین محمد بلخی کودک و حضرت شیخ فرید­الدّین عطّار نیشابوری، مرشد راه و مراد عرفان در این شهر روایت می­کند. حسینی با اشتیاق و آگاهی از مشاهیر، هنرمندان، دانشوران، مفاخر و معاریف دیروز و امروز نیشابور یاد می­کند و به تناسب شرحی کوتاه و جامع عرضه می­کند. حسینی تهران­ نشین، دل در محبّت شهر نیاکان خویش دارد و این روزها در خلوت عاشقانۀ خویش کتاب « نجبای نیشابور » اثر استاد دکتر ریچارد بویلت از دانشگاه کلمبیای آمریکا را برگردان می­کند. این کتاب که پایان نامۀ دکتری دکتر بویلت در 1972م. است با راهنمایی استاد دکتر ریچارد نلسون فرای انجام شده است و کتابی است بسیار معتبر در شناخت طبقات راویان و محدثّین گفتارهای حضرت پیام­آور ارجمند اسلام(ص) در دانشگاه نیشابور در قرن­های چهار و پنج قمری و نیز نگاهی جامعه شناختی دارد به شرق پهناور جهان اسلام و خدمات ایرانیان و اهل نیشابور به بالندگی معارف اسلامی.کتاب شناسی تاریخ و جغرافیا ، فرهنگ و هنر نیشابور از زبان حسینی شنیدن دارد. حسینی می­گوید: « به گویش نیشابوری در سه جلد کتاب رسمی به زبان فارسی و هفت پایان نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاهی و یک جلد کتاب به زبان انگلیسی در کتابخانۀ دانشگاه پرینستون پرداخته شده است.» با گذشتن از نیشابور و کویر نامدار طاغانکوه­، حدود ساعت یازده صبح به شهرستان خوشاب و آموزشگاه استثنایی نیکان 2 می­رسیم. خورشید حسابی بالا آمده است و تیغ گرما تیز­تر شده است. دبیرستان نیکان 2، آموزشگاهی شش کلاسه است که به اهتمام بانی محترم جناب آقای حاج عبدالرّضا ابراهیمی کچی از مردمان نیک نهاد و نیکوکار نایین ساخته شده است. این آموزشگاه، طرح شمارۀ738 جامعۀ یاوری فرهنگی است که برای دانش­آموزان استثنایی آموزش و پرورش خراسان رضوی(ع) به انجام رسیده است.

 

آقای معصومی مدیر آموزش و پرورش شهرستان خوشاب، آقای حسینی، مدیر کلّ سازمان آموزش و پرورش استثنایی استان خراسان رضوی(ع)، حجت­الاسلام صاحبی امام جمعۀ شهرستان خوشاب، آقای غلام­پور مدیر مدرسۀ نیکان2 هر کدام به اختصار و اقتضاء سخنانی گفتند و مطالبی گفته شد. اجرای دکلمۀ ادبی و بسیار اثر گذار دانش­آموز روشن دل دبستانی، خانم هلیا دلبری از خاطره­های به یادماندنی این سفر فرهنگی است. در یک میان برنامۀ هنری، دانش­آموزان ناگویا و ناشنوای دختر، تصنیف بسیار قدیمی و مذهبی « یا مولا دلم تنگ آمده ، شیشۀ دلم ای خدا زیر سنگ آمده» را با اخلاصی عجیب و در نهایت اثر­گذاری ممکن خواندند. باید که می­بودی و صدای هق هق گریه­ها و توسّل معصومانۀ جمعیّت را به امام همام، حضرت علی­ابن­موسی­الرّضا، علیه­آلاف­التّحیه­ و الثّناء، می­شنیدی و نعمت حضور را باور می­کردی. در آن لحظات زمینیان آسمانی شده بودند و فرشتگان بر احوال عارفانۀ آنان غبطه می­خوردند. گویی سال­ها سلوک معنوی در دقایقی فشرده و جاری شده بود که فقط زبان فطرت این کودکان معصوم میزبانی می­کرد. آن تصنیف را بارها و بارها از زبان مردم غمدیدۀ کوچه و بازار، خراسانی و غیر خراسانی شنیده بودم، اجرای هنرمندانۀ استاد کامبیز روشن روان و استاد بیژن بیژنی را با گروه نوازندگان حرفه­ای شنیده­ام، ولی این اجرا با همۀ آن اجراها یک فرق اساسی داشت. اینجا زخمۀ سکوت بر ساز جان فرزندان معصوم ناگویا و ناشنوا، خنیاگری می­کرد. اخلاص و توسّل و عصمت، برکه، دریا یا اقیانوس وجودت را متلاطم می­کرد.

 

                                                                                                                       

 

اینجا فوران عصمت کودکانه در ذهن خودآگاه آدمی بود. به راستی زبان از بازگویی ناتوان است و قلم را یارای نوشتن نیست. بگذاریم و بگذریم. سخنان بسیار ساده و بی­پیرایه امّا سرشار از صدق و صفای حاج عبدالرّضا ابراهیمی کچی، عطر وفای به عهد و اشتیاق خدمت به مردم را داشت. این جانباز سرافراز و خجسته خصال کشور، با دنیایی از بزرگواری این هدیۀ فرهنگی را به مردمان خراسان رضوی(ع) پیشکش داشت. نعمت همراهی و یاوری جناب آقای محمد حسین علیزاده، معاونت محترم اداره کلّ نوسازی، تجهیز و توسعۀ مدارس استان خراسان رضوی(ع) از برکات این سفر بود. استقبال گرم و صمیمی مردم خوشاب و دانش­آموزان مشتاق آن­، تصویر زندۀ فرهنگ دوستی و نکوداری نیکوکار بود. مردمان خوب و مسئولین قدردان (فرماندار،شهردار،شورای شهر و امام جمعه) شهرستان خوشاب سبزوار به رسم حق­شناسی و سپاسمندی­­، هدایایی به بانی نیکوکار این مدرسه تقدیم داشتند. با شدّت یافتن گرمای سوزان و دوری راه تا نیشابور ، یاوران فرهنگی با بدرقۀ مخلصانۀ مردم و مسولین، شهرستان خوشاب را ترک گفتند و عزم نیشابور کردند.

 

حدود ساعت14:00­پسین به مهمان سرای فرهنگیان نیشابور واقع در جوار آرامگاه حکیم خیّامی نیشابوری رسیدیم. مسولین مدیریّت آموزش و پرورش شهر نیشابور­، فرهیختگان، فرهنگیان و هنرمندان به پیشواز آمدند و پذیرای مهمانان ارجمند خویش شدند. یاوران فرهنگی نیز برای نماز و ناهار دو ساعتی را به استراحت گذراندند و سپس یک برنامۀ کوتاه هنری به مناسبت روز ملّی حکیم خیّامی نیشابوری را نظاره­گر شدند. باردیگر استاد طایی شمیرانی با نوای سنتور دوستی نیشابوری ، جلوه­ای از عالم قدس را عیان کردند و باز ما ماندیم و دنیا دنیا حیرت فلسفی. ما ماندیم و شوریدگی غم هجران حضرت یار. دکتر سیّد­جواد قوامی­نژاد، مدیریّت آموزش و پرورش شهر نیشابور و دکتر ظهیر مظلومی­نژاد، رییس انجمن خیریّن مدرسه ساز نیشابوری و معاونت پژوهشی دانشگاه نیشابور در سخنانی با خیر مقدم و ادب میزبانی به یاوران فرهنگی، ادای احترام و تکریم کردند. عصرگاه، در جمع یاوران فرهنگی و با همراهی مدیران نیشابوری راهی روستای گلبوی سفلی از بخش میان جلگه شدیم. شور و اشتیاق مردم و دانش­آموزان به راستی دیدنی بود.در این روستا دو طرح شمارۀ 473 و 474 جامعۀ یاوری فرهنگی افتتاح شد. نخست دبیرستان شش کلاسۀ مهرجهان3 به اهتمام بانی نیکوکار اصفهانی، جناب مهندس سعید اخوان صرّاف و دیگری سالن سلف سرویس نوشین و نوشا به کوشایی بانی نیکومنش شمیرانی ، جناب حاج عباس حیدری منفرد. اوّلی به نیک نامی مادر ، زنده یاد بانو مهرجهان و دوّمی به ماندگاری یاد ونام همسر و فرزند.

 

                                                                                            

 

 

از زیبایی­های مراسم افتتاح این دو طرح حضور فعّال و مشارکت جدّی مدیران قدیم و جدید آموزش و پرورش بخش میان جلگه شهر نیشابور بود.آقای حاج عبّاس حیدری منفرد در بیش از چهل سال پیش در همین روستای گلبو، معلم سپاه دانش بوده­اند و برخی از شاگردان قدیم و فرزندان آنها به دیدار استادشان آمده بودند و در مراسم حضور پررنگی داشتند.این نوع تعلّق و دلبستگی بازگویی همان داستان پر اصالت « فرهنگ انسانی » و « انسان فرهنگی » است. هر دو نیکوکار و یاور فرهنگی درسخنانی کوتاه خاطرۀ یاد و نام عزیزانشان را حرمت گذاردند و از انگیزۀ خویش برای سازندگی عمرانی و بالندگی فرهنگی سخن گفتند.پایان بخش سخنرانی­ها، شنیدن سرودی زیبا با اجرای دانش­آموزان بود. خورشید رفته رفته دامن بر می­چید و در گسترۀ غربی آسمان پنهان می­شد. شب چادر سیاه خود را بر سر کشید و باز یاوران فرهنگی بودند و جادّه و شهری دیگر.در انبوه احساس­های پاک مردمی مردمان مهربان روستای گلبو و با بدرقۀ ایشان، راهی شهر تربت حیدریّه شدیم تا شبی را بیاساییم و روز سوّم سفر را بیاغازیم. شبانگاه و در دل پیچ و واپیچ­های جادّه­های محلّی به تربت حیدریّه رسیدیم.به خانۀ معلّم راهنما شدیم و در اتاق­هایی سکنی گرفتیم.خاطرۀ شب اوّل خدمت سربازی در ذهنم زنده شد.

 

تخت­های دو طبقه و پر سر و صدا،اتاق­های کوچک و تعداد زیاد افراد.غذای شب را خوردیم و از فرط خستگی همگی غش کردیم.مردها هرکجای دنیا که جمعیّتی زندگی کنند بی­خود و بی­جهت، طنز و شوخ طبعی جان می­گیرد.از زیر پوش رکابی و شکم برآمدۀ این یکی تا صدای اپرای آن دیگری در نیمه­های شب، همه و همه طنز و شیطنت جوانی است.دریغ و صد دریغ که شان اجتماعی افراد و فاصلۀ سنّی آدم­ها ، مانع از ابراز و بروز شادمانی­ها می­شد.

 

روز سوّم :

 

از ساعت هفت تا هشت صبح صبحانه خوردیم و باز در جمع یاوران فرهنگی ، به راه زدیم. ابتدا به زیارت جناب قطب­الدّین حیدر و سپس دیدار رباط شاه عبّاسی مسافران در راه مانده رفتیم. در فضای معنوی زیارتگاه­، لحن دلگشای استاد طایی شمیرانی جان راتازه کرد و حلاوتی در کام روح ریخت.

 

ساعت 09:15 به شهرستان زاوه رسیدیم. حضور بسیار جدّی و موثّر جناب فرماندار،آقای محمودی و ریاست آموزش و پرورش ،آقای صفایی خیلی دلگرم­کننده بود. طرح شمارۀ 498 جامعۀ یاوری فرهنگی، مدرسۀ شش کلاسه­ای است که به همّت بانی نیکوکار آقای سیّد علی بروجردی علوی ساخته شده است. این آموزشگاه را سید بزرگوار و جلیل­القدر، جناب آقای سیّد مرتضی موسوی، به نیابت از آقای مهندس بروجردی علوی افتتاح فرمودند.

 

                                                                                      

 

پس از بازدید و دیدار فضای مدرسه و در میان محبّت سرشار اهالی شهرستان و همدلی مسولین، مجبور بودیم تا زاوه، زادگاه عارف نامدار خراسانی آخوند ملّا عبّاس تربتی زاوه­ای را ترک کنیم و راه فریمان در پیش گیریم. حدود ساعت دوازده ظهر به روستای چشمه گلک فریمان رسیدیم. طرح شمارۀ480 جامعۀ یاوری فرهنگی­، افتتاح مدرسۀ سه کلاسۀ نور است.کوشایی خانوادۀ ارجمند نادر اصفهانی، باعث ساخت این فضا شده است. مردمان با صفای تشیّع و تسنّن روستا با آوای دهل و سرنا به استقبالمان آمدند و فاصلۀ چند صد متری را با رقص­های آیینی خراسانی کوتاه کردند. اشک در چشمانم حلقه زد. به دوستانم گفتم به راستی در کجای دنیا جشن دانایی و فرزانگی این چنین مخلصانه و بی­ریا برگزار می­شود. غرور خراسانی بودن و ایرانی بودنم زنده شد. هیجان شیرینی پیدا کردم و بوی مطبوع اسپند و آتش­، رایحۀ جانم را برانگیخت. طبیعت در آنجا به سان تابلوی نقّاشی بود و زمین و زمان و آسمان مست بود. مست می وحدت. مراسم آغاز شد و خانم رفعتی­پور، معاون پرورشی مدرسه سخن­ها گفت و دخترکان دبستانی مدرسۀ الزّهراء سرودی خواندند. آقای نصراللهی­کیا نیز صحبت­هایی داشتند و یکی از یاوران فرهنگی­، به نیابت از سوی خانوادۀ بانی مدرسه را افتتاح کرد.

 

                                                                                                                                            

 

عکس یادگاری و ثبت خاطرات انجام شد. یاوران فرهنگی، به شهر فریمان راهی شدند تا در کنارۀ طبیعت زیبای شهر ،ساعتی استراحت کنند و نماز و ناهار آنجا برگزار شد. دقایقی در شهرستان فریمان اقامتی انجام شد و با پذیرایی مدیر آموزش و پرورش و بازدید از خانۀ استاد مطهّری، پایان پذیرفت. به سوی مشهد رضوی(ع) به راه افتادیم و ساعت 17:30 به فرودگاه مشهد رسیدیم. بارها تفکیک و بسته­بندی شدند و به بخش امانات فرودگاه تحویل داده شدند. گروهی از یاوران فرهنگی برای زیارت به حرم امام رضا(ع) رفتند و در ساعت22:30با حضور در فرودگاه، آمادۀ پرواز برگشت در ساعت23:30 شب با هواپیمای خطّ هوایی ماهان شدند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.